Er waart een crackepidemie door Amsterdam. Het Oosterpark is een van de plekken waar crackgebruikers en dealers samenkomen. Stadsdeel Oost en de centrale stad doen er alles aan om greep te krijgen op het probleem. Maar voorlopig zonder resultaat. Ondertussen kampt Oost met groeiende overlast.
Het Oosterpark, half oktober. Joggers lopen hun rondjes in de traag ondergaande herfstzon, sporters werken zich in het zweet aan ingewikkelde toestellen, toeristen slenteren langs de vijver. En op de zes bankjes bij de muziekkapel, onder de schettermuziek van gettoblasters, zitten mannen – en een enkele vrouw – die praten, dealen en gebruiken.
Wat ze gebruiken? Crack, als we de cijfers van de GGD Amsterdam mogen geloven. Want crack, dat is de nieuwe heroïne in de stad. In zijn Quickscan Basecoke (basecoke is een andere naam voor crack), die afgelopen voorjaar verscheen, vergelijkt de GGD het probleem met de heroïne-epidemie uit de jaren tachtig. Begrijpelijk, want in beide gevallen gaat het om een zeer verslavende drug die je op straat ziet.
Al zijn er ook verschillen, stelt de Quickscan. Na heroïne voelen gebruikers zich relatief lang tevreden. Crack geeft een kort, heftig geluksgevoel en daarna een voortdurende hunkering naar meer. Het effect komt binnen een paar seconden, is intens, maar duurt niet langer dan een paar minuten. Na de korte ‘high’ volgt een ‘crash’: gevoelens van angst en somberheid. Daardoor willen gebruikers zo snel mogelijk opnieuw gebruiken.
Onderzoek stopgezet
En er is nóg een verschil. Bij heroïne is er methadon als vervanger. Daarmee kan worden voorkomen dat verslaafden ziek worden als hun lichaam afkickt. Voor crack bestaat zo’n medisch alternatief niet. Dat leek er even te zijn, vertelt een woordvoerder van Alexander Scholtes, wethouder Zorg & Gezondheid. “Al twaalf jaar loopt er een landelijk onderzoek, de REDUCE-studie. Daarin wordt onderzocht of langwerkende dexamfetamine een effectieve en veilige behandeling kan zijn voor mensen met een ernstige crackverslaving. Dexamfetamine leek een van de weinige veelbelovende medicijnen voor crackgebruikers. De eerste patiënten stonden al klaar om met dit medicijn behandeld te worden. Vorig jaar in het najaar heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) het onderzoek echter stopgezet. Waarom is niet bekend. De gemeente Amsterdam heeft minister Sophie Hermans van VWS dringend gevraagd het onderzoek weer toe te staan. Op dit moment ligt echter alles stil.”
Vliegende Keepers
Gebruikers, bewoners en ondernemers zijn de dupe van de crackverslaving. Want crackgebruikers veroorzaken veel overlast. Het aantal winkeldiefstallen en andere diefstallen, zoals auto-inbraken, neemt daardoor toe, vertelt een woordvoerder van Emre Ünver, voorzitter van stadsdeel Oost. “Afgelopen voorjaar zijn we daarom begonnen met een proef met Vliegende Keepers. Dat zijn beveiligers die door Oost fietsen en een oogje in het zeil houden. Ze kunnen ook worden opgeroepen om op te treden in winkels als iemand met – of zonder – drugsverslaving iets probeert te stelen.”
Blijft de vraag: waarom wordt er steeds meer crack gebruikt in de stad? Niemand weet het precies, al lijkt dakloosheid een belangrijke oorzaak. “We weten dat je door dakloosheid al binnen twee weken zo in de goot kunt belanden dat de verleiding groot is om je toevlucht te zoeken in alcohol of drugs,” vertelt de woordvoerder van stadsdeel Oost.
Gebruikersbus
Wie geen dak boven het hoofd heeft, heeft veel aan een vaste plek om te gebruiken, schrijft de GGD in zijn Quickscan. Maar zo’n gebruikersruimte is in Oost niet zomaar gevonden. De gebruikersbus die tijdelijk bij het OLVG stond, is in juni weggehaald. Het OLVG en omwonenden hadden er te veel last van. Ook plannen om de bus aan de oostzijde van het Oosterpark te zetten, bij de Linnaeusstraat, liepen stuk op protesten van bewoners en ondernemers. “We zijn op zoek naar een plek waar gebruikers binnen kunnen lopen,” vertelt de woordvoerder van stadsdeel Oost, “maar dit is een gevoelig onderwerp. Ik durf niet te zeggen wanneer we die vinden.”
Tot er een vaste gebruikersplek is, heeft de Muiderkerk aan de Linnaeusstraat tijdelijk haar deuren opengezet voor De Regenboog Groep. Die organisatie helpt dak- en thuislozen en mensen met een verslaving. Verder lijken de bankjes bij de muziekkapel voorlopig de beste plek om te verblijven. Zeker bij een ondergaande herfstzon.
Ruimte gezocht om hulp te bieden
De Regenboog Groep, een organisatie voor dak- en thuislozen, zoekt een locatie in Oost van waaruit het team kan werken. Dit team helpt mensen met een verslaving, vooral in en rond het Oosterpark. Vanuit de kerk tegenover het park worden maaltijden, koffie en thee en bijvoorbeeld sokken of jassen uitgedeeld. Er is ruimte nodig voor een paar stellingkasten om spullen op te slaan die het team uitdeelt. Ook is er een kleine keuken nodig om eten te maken en koffie te zetten.
Budget: in overleg, afhankelijk van de grootte.
Contact: F. Sloot, fsloot@deregenboog.org of 06-83291544.
Lees ook:
Dak- en thuislozen doen iets terug voor de buurt rond het Oosterpark
Als de bus verdwijnt komt de chaos terug
Gebruikersbus in het Oosterpark
