“Wij zijn de bewoners van de woonboot naast de zwemsteiger aan de Borneokade die naar de rechter zijn gestapt.
Wij wonen sinds 1989 op het water in deze stad, sinds 2000 in het Oostelijk Havengebied. Ik ben geboren en getogen Amsterdammer, opgegroeid in de Kinkerbuurt. Een kind uit een gewone arbeidersfamilie, een familie die al eeuwen in deze stad woont. Amsterdam is ‘mijn’ stad. Mijn man woont al 55 jaar in Amsterdam. De afgelopen zestien jaar wonen we op onze huidige ligplaats. Een woonboot konden we in 1989 nog net betalen. Onze huidige boot hebben we met eigen handen opgeknapt met een hypotheekje van 100.000 gulden. Het is onze vaste woning, geen vakantieadres en geen tweede huis. We werken allebei nog.
Pal naast ons ligt een steiger die ooit bedoeld was als aanlegsteiger voor bootjes en passanten, niet voor recreatie. De steiger werd aangelegd toen wij hier al drie jaar woonden. Er was een zwemverbod en het water was niet schoon, dus er werd nauwelijks gezwommen. De afgelopen zestien jaar is de steiger uitgegroeid tot iets heel anders: een stadsstrand waar op mooie dagen mensen uit de hele stad op afkomen.
Wij snappen dat. Een plek aan het water in de zon is fijn. Maar wie er pal naast woont, merkt ook de andere kant: op drukke dagen was de overlast jarenlang gekmakend. Zwemmers schreeuwden en gilden de hele dag, en tot laat in de avond sprongen mensen erin. Er lagen soms bergen afval. De hele stoep stond vol met fietsen en rommel.
Daarom hebben wij in 2019, samen met andere bewoners, ons niet afgewend maar juist georganiseerd. Om met een constructief voorstel te komen. Als werkgroep deden we concrete voorstellen voor een kleinere, beter ingepaste steiger. Niet om iemand iets af te pakken – een kleinere steiger is op zichzelf prima – maar om de balans tussen recreatie en wonen terug te brengen.
Die voorstellen zijn jarenlang niet uitgevoerd en actief gesaboteerd door het openbaar bestuur, dat ondertussen de overlast onomwonden erkende. Pas twee jaar geleden is, op last van de rechter, toen we echt wanhopig waren, tien meter van de steiger afgehaald en zijn er ballen gelegd. Inmiddels is dertig meter onbruikbaar gemaakt, maar niet zoals wij het hadden gewild: met goede communicatie naar de buurt. In plaats daarvan werden er plotseling lelijke hekken geplaatst door de gemeente. Daar is de regie misgegaan, niet bij de bewoners.
Maar het werkt, ook al is het afschuwelijk om naar te kijken. Er is nog altijd vijftig meter steiger volop in gebruik. Wie er ’s ochtends graag zwemt, doet dat nog steeds. Er wordt gegymd. De afgelopen week werd de steiger vooral gebruikt door kinderen en buurtbewoners, gemoedelijk en ontspannen. Eigenlijk is nu pas ongeveer uitgevoerd wat onze werkgroep destijds voorstelde.
Je zou denken: een redelijk verhaal, een nette uitkomst. Maar wat er sinds een recente nieuwsuitzending over de zaak is gebeurd, is van een heel andere orde. Online worden wij weggezet als zeurende klagers die hier niet eens echt zouden wonen. Erger nog: tussen de reacties staan openlijke dreigementen. Over het lekprikken van onze boot. Over hem laten zinken. Over gereedschap dat ‘per ongeluk’ mee zou komen. Dat zijn geen meningen meer over een steiger. Dat is intimidatie van mensen in hun eigen huis. Gisteren is een gast van ons, die even bij de steiger ging kijken, geschopt en geslagen omdat een man dacht dat hij de bewoner was die dit had ‘geflikt’.
Hier wringt iets dat groter is dan onze steiger. We mogen het in deze stad blijkbaar oneens zijn over hoe we de openbare ruimte delen, dat hoort erbij. Maar wie gebruikmaakt van een rechtmatige, juridische weg om een geschil te beslechten als praten niets oplevert, hoort daarvoor niet bedreigd en beschadigd te worden. Dat de rechter ons op meerdere punten gelijk gaf, maakt ons niet tot vijand van de buurt. Het maakt ons tot mensen die de regels volgden in plaats van het recht in eigen hand te nemen.
Wij wijzen niet naar onze buren. De meesten zoeken gewoon een fijne plek in de zon en wat verkoeling, of willen een lekker baantje trekken en dat gunnen we iedereen. Wij wijzen naar de gemeente, die jarenlang de regie liet lopen, bewoners tegenover elkaar zette en pas onder druk van de rechter in beweging kwam. En die nu liegt over de gang van zaken, maatregelen neemt op een manier waar niemand blij mee is – ook wij niet – en de schuld publiekelijk via de media bij ons neerlegt, terwijl ze weet wat dat zou veroorzaken. Ondertussen blijft ze verkondigen dat ze ‘intensief recreëren hier mogelijk wil blijven maken’, blijkbaar om de buurt tot bedaren te brengen, maar tegelijk de vlammen aanwakkerend. Er wordt niet erkend dat het evenwicht hier al heel lang zoek is, want dan krijgen wij gelijk, en dat wil je toch niet als fatsoenlijk bestuurder. Dus maakt het bestuur hier een persoonlijke strijd met twee burgers van. En dat is de ongelijkste strijd die er is.
We schrijven dit niet om terug te schreeuwen. We schrijven dit omdat we vinden dat het verhaal eerlijk verteld moet worden: niet door wie het hardst roept in een reactieveld, maar door de mensen die er al een kwart eeuw wonen. Een kleinere steiger en plezier en een leefbare kade sluiten elkaar niet uit. Dat hebben wij van begin af aan gezegd.
Je merkt nu al dat de steiger weer een buurtfunctie heeft: het voelt gemoedelijker en te behappen, en de instroom van veel mensen van buiten de buurt is minder. Dat zijn er vaak mensen bij die niets met onze buurt hebben en zich ook vaak vreselijk misdragen. We kennen heel wat buurtbewoners die het ook al lang te druk vonden. Misschien heeft de buurt nu toch echt weer ‘zijn’ buurtsteiger terug en kunnen wij een beetje ademhalen. Er is wat meer evenwicht. Enige overlast hoort bij een stad – die accepteren we. Maar er zijn proporties, en die waren al heel lang volkomen zoek.
We hadden het graag zonder hekken, zonder rechter en zonder dreigementen bereikt. En het zou fijn zijn als wij erkenning zouden krijgen voor de oneerlijke strijd die wij al veel te lang voerden. Want ook wij hebben recht op woongenot en op gehoord worden.
Misschien komt de buurt langzaam tot bezinning en denkt men: eigenlijk is dit veel prettiger. We hebben nog steeds een best ruime steiger, en al die lawaaiige drukte van buiten de buurt vindt het hier kennelijk niet meer zo leuk. We kunnen weer als buurt genieten van onze steiger.
Als dat zou gebeuren, hebben we toch iets bereikt. Al was de prijs die wij betaalden veel te hoog.”
Jantien de Laaf en Wieger van Aalderen
Dit is een ingezonden stuk. De inhoud weerspiegelt de mening van de auteurs en niet die van de redactie van de Brug.
Lees ook
Zwemsteiger Borneokade ingekort na rechtzaak
‘Niet te lang wachten, anders ga je twijfelen’
Gemeente moet zwemsteiger Borneobuurt opnieuw beoordelen
Oostelijk Havengebied: zwemmen wel/niet toegestaan. Van wie is het water?
