Kunstenaar Wolf Maria Mulder: Kunst van betekenis is terug te brengen tot drie thema’s

Ik stap op de fiets naar Zeeburgereiland waar Wolf Maria Mulder zijn atelier heeft in het Baggerbeest. Dat is een broedplaats voor kunstenaars in de Sluisbuurt, vlak bij het bekende kunstwerk Het Palenhuis van Piet van Wijk.

Wolf is afgestudeerd aan de afdeling fotografie van de Rietveld Academie. Met de naam van een roofdier maakt hij toch een opvallend eerlijke en zachtmoedige indruk. Wolf noemt zich herinneringsactivist. Hij is gefascineerd door ogenschijnlijk verdwenen betekenissen om ons heen. Hij doet archeologisch onderzoek in het leven van alledag.

Wolf legt een focus op de bestaande werkelijkheid. Hij diept herinneringen op, om ze een plek te geven. Het lijkt niet op het hippe ‘maken van herinneringen’, waarbij mensen situaties creëren om zich te gaan herinneren in de toekomst. Een merkwaardige gedachtegang is dat mensen denken dat je herinneringen kunt maken, zoveel je wilt. Het risico is dat je massaal herinneringen maakt, waardoor het zo weer vergeten is. Wolf gaat terug en zoekt de betekenis van gebeurtenissen uit het verleden.

Hij gebruikt tekstflarden om zijn herinneringen vast te leggen. Een daarvan – ‘drie man sterk’ – werd de titel van zijn expositie in april 2025. Beelden rond uitspraken die in zijn hoofd zijn blijven plakken. ‘Ik zal op eigen schouders staan.’ De tekst is aangebracht op panelen of bladzijden uit een boek, met het handschrift van het kind dat hij was.

Ook zijn laatste werk is een archeologisch onderzoek naar de betekenis van herinneringen. Ik doe een poging om te vertellen wat mijn indruk is van zijn werk. Winstwaarschuwing voor de lezer: wil je de werken voelen, ga kijken.

Tijdens zijn studie heeft Wolf de overtuiging meegekregen dat kunst van betekenis altijd terug te brengen is tot drie thema’s: sex, humor en geweld. Discutabel volgens mij – het is een versimpeling – maar hij verbreedt de begrippen in zijn werk. Sex is erotiek, verlangen en intimiteit. Geweld is ook de worsteling van de kunstenaar met zijn werk of de opdringerigheid van het geloof. Humor is relativering. Hij heeft het in zijn laatste werk vertaald naar geloof, hoop en liefde.

Het heeft geleid tot een serie foto’s in een indrukwekkend drieluik dat de levensfasen omvat van jeugd, adolescentie en volwassenheid.

Het werk bestaat uit drie series van 8 foto’s die Wolf voor mij op de grond uitspreidt. De eerste serie omvat de fase van volwassenheid. Het zijn identieke portretten van verschillende mensen. Krap uitgesneden, zwarte achtergrond, blik op oneindig. Juist de combinatie van 8 maakt massa, het is indrukwekkend. De beelden zijn intiem en in your face. De setting van de foto’s is gebaseerd op een antiquarisch boek waarin de hoofden van Romeinse beelden zijn geportretteerd. Ze doen me ook denken aan de foto’s van Willem Diepraam, in de jaren 70 de eerste fotograaf die portretten durfde te snijden.

De tweede serie omvat beelden die de fase van de adolescentie verbeelden. Het zijn 8 foto’s genomen toen Wolf 20 was. Geobsedeerd door de schoonheid van de vrouwelijke seksualiteit en vast ook vol hormonen van de adolescent, maakte hij foto’s van de decolletés van anonieme voorbijgangers. Het zijn juist in deze tijd controversiële foto’s. Volgens Wolf een weergave van zijn adolescentie en daarmee legitiem om te laten zien. Ik weet niet goed wat ik ervan vind. Sommigen worden er erg boos van, en ik begrijp dat. Het is objectiverend en seksualiserend. Terwijl ik ook begrijp dat het een weergave is van de werkelijkheid van de hetero jongeman die geobsedeerd raakt door de aantrekkelijkheid van vrouwen. Kunst brengt beweging. De foto’s voldoen in ieder geval zeker aan de criteria sex en geweld. Hoewel niet iedereen de humor ervan zal inzien, zijn ze toch ook relativerend.

De derde serie beslaat de periode van het kindzijn. Sex, humor en geweld zijn er op een naïeve manier zichtbaar. Het zijn tweedimensionale foto’s van driedimensionale kunstwerken gemaakt door kinderen. Eigen werk, dat van familie en van zijn eigen kind, is in een passe-partout gevat en gefotografeerd. Ze vormen een bijzondere set beelden. Misschien wel omdat ze gemaakt zijn zonder (bij-)gedachten. Een kleipot, een laswerk, samengeplakte knijpers, en meer.
Bij elkaar vormt het drieluik een bijzondere zoektocht die op mij een sterke indruk maakt omdat er veel herinneringen samenkomen.

Wolf is erg geïnspireerd door het werk van fotograaf Paul Kooiker, van wie hij ook les heeft gehad. Zijn laatste werk is tot stand gekomen na gesprekken met graficus Ron van Roon. Het is belangrijk om te kunnen sparren over werk, vindt Wolf. Kunst creëren is al gauw zo solistisch.
Naast zijn werk als kunstenaar is Wolf ambulant begeleider en geeft hij workshops aan meervoudig gehandicapte kinderen. www.wolf-maria.com


Gesprekken met IJburgse kunstenaars
Chris Goosen schrijft in de digitale de Brug een rubriek over lokale kunstenaars. De stukjes zijn een zoektocht naar hun motieven en drijfveren. Waar draait het om in moderne kunst? Chris is gefascineerd door werk van andere kunstenaars, juist als hij het niet meteen begrijpt.
Hij is als beeldend kunstenaar betrokken bij kunstcentrum Factor IJ en coördineert activiteiten van Club Factor IJ, een netwerk van IJburgse kunstenaars. Hij is een van de initiatiefnemers van het DoorgeefschilderIJ.