Vijf drijvende natuureilanden moeten stapstenen vormen voor dieren en planten van IJburg naar Zeeburgereiland. De otter, een grote meerval en vleermuizen maken er al gebruik van.
Tussen de Diemerzeedijk en Zeeburgereiland, in het water langs de A10, zijn in 2023 vijf drijvende eilanden geplaatst om de natuur te stimuleren. De komende jaren worden nog meer eilanden geplaatst: aan de zuidkant van Zeeburgereiland en aan de randen van de drukbevaren passage bij de Zeeburgertunnel. Zo ontstaan er stapstenen voor dieren. De ecologische zone tussen de Diemerzeedijk en Waterland is onderdeel van het zogenoemde Natuurnetwerk Nederland; de gemeente Amsterdam is verplicht hier ruimte te maken voor de natuur.
De eilanden zijn gemaakt van kokosrollen en zijn beplant met inheemse planten zoals polei, moeraszegge, gele lis en grote kattenstaart. Gekozen is voor bloeiende planten om insecten te trekken, die op hun beurt voedsel vormen voor vogels. Studenten van de Universiteit van Amsterdam monitorden de afgelopen drie jaar de eilanden. Voormalig stadsecoloog Geert Timmermans begeleidde de studenten.
Kraamkamer voor vis
De eilanden zijn donutvormig, binnenin is een open plek met water. In de wortels van de planten zijn viseitjes aangetroffen en jonge visjes van de marmergrondel. Geert: “Dat duidt erop dat de eilanden als kraamkamer worden gebruikt. Met een onderwaterdrone is in juni een Europese meerval van anderhalve meter vastgelegd. We wisten wel dat er meervallen rondzwemmen in het IJmeer, maar er zijn weinig plekken waar ze zich ophouden. Ze houden van overhangende oevers, terwijl de oevers van het IJmeer over het algemeen uit basaltstenen bestaan. De wortels onder het eiland zijn soms wel anderhalve meter lang, en vormen een onderwaterjungle waar dieren kunnen schuilen.”
Een ander succes is de otter die in mei 2026 is vastgelegd op een cameraval. “De otter gebruikt het eiland om uit te rusten,” vertelt Geert. “Hopelijk gaan otters het ook gebruiken om een nest maken. In augustus is wel een moeder met jong vastgelegd in het Diemerpark, maar we weten niet waar zij haar nest had.”
Bruine ratten
De eilanden vormen voor vogels een ideale plek om te nestelen. Geert: “Als we op het eiland waren, hoorden we kleine karekiet en rietzanger. Reigers gebruiken het gat in het midden om te jagen op kleine visjes die daar worden geboren.”
Ook bruine ratten wisten de eilanden al snel te bereiken – toch zo’n dertig à veertig meter zwemmen vanaf de kust. Erg is dat niet, volgens Geert. “Het zijn ook zoogdieren.” Gehoopt wordt dat muizen zoals de aardmuis, rosse woelmuis of waterspitsmuis zich op de eilanden gaan vestigen, maar die zijn nog niet geregistreerd.
Met batdetectors is wel al bevestigd dat verschillende soorten vleermuizen ’s nachts boven de eilanden foerageren. “Het wolkt er van de insecten, muggen en dansmuggen,” verklaart Geert. “De gewone dwergvleermuis hebben we waargenomen, maar ook de meervleermuis. Dat is een bijzondere vleermuis.”










