Een inclusieve speeltuin, vergroening van het Tegelbergplein op Sporenburg, een verwaarloosde buurttunnel opknappen in de Indische Buurt, het zijn projecten die maart jl. voldoende stemmen kregen van bewoners om te worden uitgevoerd in het kader van Oost Begroot. Zeeger Ernsting, portefeuillehouder Democratisering van het dagelijks bestuur stadsdeel oost, is blij met de betrokkenheid van alle bewoners.
‘Democratie is meer dan eens in de vier jaar stemmen.’ Voor Zeeger Ernsting is dát de kracht van Oost Begroot. Bewoners komen met voorstellen voor verbetering van hun buurt. En als ze voldoende stemmen krijgen van hun buurtbewoners, dan geeft het stadsdeel hen een geldbedrag om dat plan uit te voeren. Het stadsdeel helpt hen daarbij. ‘We doen dat al een aantal jaar zo, maar de betrokkenheid van buurtbewoners neemt ieder jaar toe. Steeds meer buurtbewoners brengen ook jaarlijks hun stem uit.’
Buurtbegroten, want zo heet het officieel, ontstond in 2018 vanuit de democratiseringsagenda van het toenmalige Amsterdamse College van Burgemeester en Wethouders. Sindsdien krijgen alle stadsdelen er jaarlijks geld voor vanuit de Stopera. ‘Ieder stadsdeel geeft er haar eigen invulling aan. In Oost doen we het per buurt: Indische Buurt & Oostelijk Havengebied, Oud-Oost, Watergraafsmeer en Zeeburgereiland & IJburg. Voor de Indische Buurt & Oostelijk Havengebied hebben we het dit jaar opgesplitst in beide deelbuurten. We vonden dat passender, omdat dat buurten zijn met ieder een eigen karakter en identiteit.’
Belangen afwegen
16 van de 59 ingediende ideeën van bewoners uit Indische Buurt en Oostelijk Havengebied die haalbaar waren, werden dit jaar op basis van het aantal uitgebrachte stemmen geselecteerd om uitgevoerd te worden. ‘Het mooie is dat bewoners met elkaar in gesprek gaan over deze ideeën, de voors en tegens ervan tegen elkaar afwegen. Want iedereen wil meer groen in de straat, maar er moet ook genoeg parkeergelegenheid blijven. Mensen zijn goed in staat deze soms tegenstrijdige belangen met elkaar te bespreken, en vervolgens tot compromissen te komen.’
De belofte van democratie is dat mensen grip hebben op de richting van hun stad, hun buurt, hun leefomgeving, legt Ernsting uit. ‘Dat kan door iedere vier jaar te stemmen, maar het kan ook op andere manieren. Bijvoorbeeld door zelf plannen te maken. En vervolgens deze plannen ook zelf uit te voeren.’
Betrokken bewoners
Dat is precies wat er gebeurt met Oost Begroot, constateert Ernsting. ‘Bewoners weten het beste wat er speelt in hun buurt. En ze willen hun buurt ook graag mooier, veiliger, leefbaarder maken. We praten tegenwoordig veel over polarisatie en tegenstellingen, de media staan er vol van, maar ik kom in mijn werk – zeker in deze rol – alleen maar betrokken bewoners tegen. Dat is een heel andere werkelijkheid, die minder zichtbaar is. Voor mij is dat ook een belangrijke les: er zit zoveel energie in de stad, je hoeft het slechts aan te boren. Met Oost Begroot doen we dat.’
En dat levert veel op, vindt hij. Inspirerende voorstellen, betrokken bewoners, meer sociale cohesie doordat buurtbewoners elkaar beter leren kennen, maar ook: vergroening en meer activiteiten voor jongeren én ouderen. Ernsting hoopt daarom dat Oost Begroot, ook nu er een nieuwe coalitie komt in de Stopera, de komende jaren kan worden voortgezet.
In de haarvaten van de buurt
Ernsting schreef daarom samen met alle portefeuillehouders van ook de andere stadsdelen een brief aan de onderhandelaars van het nieuwe coalitieakkoord. ‘Onze boodschap is: maak hier ook de komende jaren geld voor vrij, want het is belangrijk om mensen betrokken te houden bij hun omgeving. Zeker als je dat doet met de buurtgerichte aanpak zoals hier in Oost. Je komt daarmee in de haarvaten van de buurten en bereikt zoveel mogelijk bewoners. Ik hoop de komende jaren nog veel prachtige en inspirerende bewonersideeën te mogen verwelkomen.’
Vier prijswinnende projecten van Oost Begroot:
Restauratie drijvende tuinen Robert Jasper Grootveld, Oostelijk Havengebied. Initiatiefnemer Sander Heida:
‘De drijvende tuinen van Robert Jasper Grootveld spraken altijd tot mijn verbeelding. Ze hebben iets weg van pirateneilanden. Grote delen van deze tuinen moeten grondig onder handen genomen worden. De Mieterse Mijter (tipi) is ingestort, het tempeltje staat op omvallen en sommige blokken piepschuim, waar de eilanden op drijven, zijn beschadigd. Die blokken zijn ingepakt met steigerdoeken en visnetten. We willen de eilanden restaureren op de manier zoals Grootveld dat deed. Hij was ooit met piepschuim begonnen dat hij uit de grachten opviste. Als een manier om iets te doen aan het afval in de stad. Van dat piepschuim maakte hij eilanden, als een soort drijvende kunstwerken overwoekerd met bomen, plantjes en kunstobjecten. En met nestmogelijkheid voor meerkoeten, eenden en ganzen. Wij, de vlottenbouwers van Amsterdam, willen deze eilanden nieuw leven inblazen. Het is fijn dat we daar nu geld voor hebben gekregen.’
Een inclusieve speeltuin voor kinderen met een beperking, Boniplein, Indische Buurt. Initiatiefnemer Chaimae Annasla:
‘Ik heb twee zoontjes met een mentale beperking. Ik ga graag met ze naar de speeltuin, maar soms geeft dat problemen. Bijvoorbeeld op sociaal vlak. Mijn zoontjes begrijpen niet dat ze rustig in de rij moeten wachten voor ze aan de beurt zijn. Dat vinden andere kinderen niet leuk. Verder zijn de speeltoestellen vaak te moeilijk voor mijn kinderen. Soms moet ik ze optillen om op de glijbaan te komen. Zelf weten ze niet hoe dat moet. En de meeste speeltuinen hebben geen hek rondom. Terwijl deze kinderen die veiligheid nodig hebben.’
‘Kinderen met een beperking spelen anders, en dat is óók leuk. Zo kwam ik op het idee van een inclusieve speeltuin. Voor alle kinderen, met én zonder beperking. Een veilige speeltuin, waar deze kinderen zich begrepen voelen, waar ze zich veilig en op hun gemak voelen, en waar ze echt kunnen spelen. Met makkelijke speeltoestellen en met duidelijke pictogrammen: wip, schommel, glijbaan. Zodat deze kinderen weten: dit is een glijbaan. Die voorspelbaarheid is voor hen zó belangrijk.’
Vergroening Tegelbergplein, Oostelijk Havengebied, Initiatiefnemers Quirine Vosmaer en Maya Shamir:
Maya: ‘Het Tegelbergplein is het plein met het mooiste uitzicht bij ons in de buurt. Het is alleen geen plein om te blijven hangen. Terwijl je dat wél graag zou willen.’ Quirine: ‘Het is een superfijne plek, met schepen die langsgaan en het brede water. Ik noem het een mijmerplein, een superfijne plek om rustig voor je uit te staren. Het is alleen heel stenig. Er is nauwelijks groen, en met de aanlegsteiger voor de pont erbij is het behoorlijk industrieel geworden. M: ‘Klopt, het mag minder strak, meer organisch. We willen daarom iets meer groen, voor het rustgevende karakter. En we willen bankjes met zicht op het water.’ Q: ‘We weten nog niet precies hoe het eruit komt te zien, maar we denken aan een groenstrook langs de straatkant met inheemse bloemen en planten voor de insecten. Belangrijk is vooral dat het een rustig plein blijft, het mag geen hangplek worden voor jong en oud. Het is een mijmerplein, dat moet het blijven.’
Opknappen buurttunnel Indische Buurt – Oostpoort, Indische Buurt. Initiatiefnemer Marieke van ‘t Pad:
‘De buurttunnel is een verwaarloosde plek. Het wordt al jaren niet onderhouden en verloedert. Ik ga er ’s avonds niet doorheen, het voelt onveilig. Ik weet dat andere buurtbewoners dat ook vinden. Als je de tunnel mooier en veiliger maakt, dan helpt dat bij een leefbaarder Indische Buurt. Er is nog geen concreet plan, maar er zijn zeker ideeën. Denk bijvoorbeeld aan betere en creatievere verlichting. Ik zou graag de stadslichtmeester van Amsterdam hiervoor benaderen. Zij maakt als lichtkunstenares prachtige lichtinstallaties, ook voor fiets- en voetgangerstunneltjes. Vergroening is eveneens belangrijk, het talud is nu overwoekerd. En de entree kan aantrekkelijker worden ingericht. Denk aan bankjes bij de ingang van de tunnel. Ik zou vooral willen dat het een herkenbaar tunneltje wordt. Waarom geven we het geen naam, liefst in mooie neonverlichting? Daarnaast is het belangrijk dat bewoners betrokken worden, zodat de tunnel echt van hen wordt. En de tunnel moet vervolgens onderhouden worden. De gemeente zal zich daarvoor moeten inspannen. Die is verantwoordelijk.’
