De zomer in Amsterdam-Oost is aangebroken en Jim Jansen, schrijver de boeken Zwemmersgeluk (2022) en De mooiste 50 meter buitenbaden van Nederland (2025) fietst langs de beste openwaterplekken van het stadsdeel.
Sinds een jaar of tien ben ik verslingerd aan zwemmen. Niet alleen omdat het een fijne bezigheid is, zwemmen is ook goed voor lichaam en geest. In een eindeloze rij van publicaties hebben wetenschappers gewezen op de positieve bijeffecten van deze sport. Als je zwemt gaat het hart het beter doen en stimuleer je de bloedsomloop. Onderzoek heeft ook uitgewezen dat zwemmen in koud water positief is voor je stofwisseling en voor de suikerhuishouding. Genoeg redenen dus om even wat baantjes te trekken in een van de talloze wateren die Oost rijk is. Vanaf mijn huis in Amsteldorp fiets ik eerst naar de Weesperzijde. Ik word vergezeld door Peter de Jong, verantwoordelijk voor de wetenschapsrubriek in de Brug en een amateurzwemmer op topniveau.
1 Weespertrekvaart
“Er ligt wel veel ganzenpoep,” zegt Peter met een veelbetekenend gezicht als ik me langzaam via de ijzeren inham het water van de Weespertrekvaart in laat zakken. Zwemmen op deze plek is voor mij een thuiswedstrijd, ik doe dat minimaal een keer of vijf per week. Omdat het stromend water is, heb je geen last van blauwalg, wel zijn er vaak roeiers en pleziervaart. Ik zwem richting Duivendrecht en onderweg vergaap ik me aan de prachtige flora (wilde bloemen, klaprozen) en fauna (eenden, meerkoeten en een reiger). Bij het afdrogen hebben twee klassen van de nabijgelegen Lidwinaschool het water overgenomen en springen de kinderen met hoorbaar plezier van de Solitudobrug.
2 Park Somerlust
We rijden onder het spoor door, Peter in rap tempo op een rode postfiets van begin vorige eeuw, en slaan bij restaurant George Marina rechtsaf richting de Amstel. Het park ligt in het Amstelkwartier, er is een enorm grasveld en het uitzicht is adembenemend. Links wordt de horizon bepaald door de Rembrandttoren en als we onze oranje zwemboei hebben opgeblazen – veiligheid voor alles – zwemmen we richting de Utrechtsebrug. Het water kun je makkelijk betreden en het eerste gedeelte is met een ballenlint afgezet. Hierdoor voorkom je dat je in aanvaring komt met een van de roeiers van de nabijgelegen verenigingen. Standaard zwemmen Peter en ik anderhalve kilometer, dit keer in een kleine 35 minuten. De pizza margarita met extra ui en rode pepers die we aan de overkant bij L’Osteria afhalen is verrukkelijk en een welverdiende beloning.
3 De Amstel Weesperzijde
Waarschijnlijk hoort het terras van Hesp aan de Weesperzijde tot de populairste van de stad, want met grote regelmaat zie ik er mensen voor in de rij staan. Rechts daarvan kun je op een mooie zomerdag over de hoofden lopen. Hoewel dit geen officiële zwemplek is, lees ik op de website van de gemeente, zijn er wel trappetjes gemaakt en is het gebied afgezet. Qua aantallen boten, sloepjes en vrachtverkeer lijkt de Amstel een beetje op wat de Wibautstraat voor auto’s is: enorm veel. Daarom is het slim om binnen de lijnen te zwemmen en je te vergapen aan het uitzicht op de kerk, de Nederlandse Bank en meer.
4 Het Marineterrein
Via de Heinekentunnel, de Roetersstraat en de Kattenburgerstraat belanden we op het Marineterrein. “Best veel jongeren hier,” zegt Peter, terwijl we snel een blik werpen op vier brandweerlieden die op deze plek duikoefeningen aan het doen zijn. In de zomer van 2025 ging hier de vlag uit, want sinds die tijd is de binnenhaven van het Marine-terrein een officiële zwemplek geworden. Het bassin is afgeschermd door een drijvende boardwalk, er liggen lijnen in voor de baantjestrekkers, maar de meeste aanwezigen chillen in het gras, drinken een Homeland-biertje dat iets verderop is gebrouwen en dompelen zich af en toe onder als het te benauwd wordt. Bij heel warm weer kun je op zwemwater.nl zien of het water schoon is.
5 Het Nieuwe Diep
De allermooiste zwemplek in Oost hebben we tot het laatst bewaard. Van het Marineterrein doorkruisen we de Indische Buurt, passeren we het Flevoparkbad en belanden we in de schaduw van de Amsterdamsebrug bij het Nieuwe Diep, een meertje tussen het IJ en de Watergraafsmeer. Door een doorbraak van de Zuiderzee bij de Diemerzeedijk ontstond in 1422 dit meer. Bij de Sint-Pietersvloed in 1651 was er een nieuwe doorbraak, waardoor via het Nieuwe Diep een deel van het huidige Flevopark en de Indische Buurt overstroomde. Tussen de bomen lopen we op zanderige grond het water in. We zwemmen naar de verre boei nabij de uitgang van het Amsterdam-Rijnkanaal. Amsterdam vanuit het water is zowaar nog mooier dan bezien van de kant. We zwemmen in gestaag tempo verder, het klappen op het water resoneert in de stilte en de bomen en struiken op de voorgrond contrasteren met de hoogbouw van het verderop gelegen Science Park. Op deze plek zwemmen heeft iets magisch omdat alles samenkomt: rust en reuring, de natuur en het grootstedelijke. Sport en ontspanning.
Concluderend mag je stellen dat Oost het zwemstadsdeel van Amsterdam is. Voor Zwemmersgeluk sprak ik ooit met zanger Huub van der Lubbe, tevens zwemmer. Hij zei: “Als ik de ochtend zwemmend begin, als het water lekker fris is, dan heb ik het idee dat ik een soort voorsprong op de dag heb.” Daar is niets te veel mee gezegd.
