Twee IJburgers spraken onlangs de stadsdeelcommissie toe over de toekomst van hun wijk. Ze kwamen met concrete plannen en scherpe analyses.
Door Frank Hendriks
Drie minuten voor de stem des volks
Op dinsdag 17 februari schuiven twee bewoners aan bij de openbare vergadering van de stadsdeelcommissie Oost. Insprekers krijgen drie minuten. Niet meer, en de voorzitter maakt meteen duidelijk dat hij daar streng op let. De toon is gezet.
Margot Ruijters is een van hen. Ze is de drijvende kracht achter initiatieven als Doe je Mee en IJ-dentity, die bewoners van alle leeftijden samenbrengen op IJburg. De ander is Enes Cakir, politiek vluchteling en sociaal werkstudent, kwartiermaker bij buurthub Lokaal 432 in de voormalige Olympusschool.
“Verrommelt u IJburg tot een vinexwijk”
Ruijters maakt snel en helder haar punt. De gemeente heeft nog één kans om IJburg de voorzieningen te geven die een leefbare stad nodig heeft. Voor jong en oud. Nu IJburg 1 afloopt, is het moment om te handelen, niet om af te wachten.
Ze wijst op leegstaande locaties, zoals basisscholen en kinderdagverblijven, die ingezet kunnen worden voor ontmoeting en cultuur. Ze pleit voor plintmanagement: actief beheer van de begane grondverdieping van gebouwen, zodat de overgang tussen straat en gebouw zo levendig mogelijk wordt. En ze is duidelijk over wat er op het spel staat: “Maakt u die keuze niet, dan verfrommelt u IJburg tot een vinexwijk.”
Voor fase 2, Centrumeiland en Strandeiland, doet ze aanvullende suggesties. Ze sluit af met een oproep: echte inspraak is inspraak vooraf, geen schijnparticipatie waarbij je vragen mag stellen aan projectontwikkelaars die zelf niet in de wijk wonen.
De voorzitter dankt haar. Vooral omdat ze precies binnen de drie minuten klaar is.
Bestuurder ontwijkt, commissie dringt aan
Dan is het aan stadsdeelbestuurder Jan-Bert Vroege om te reageren op zes vragen die de commissieleden hebben voorbereid naar aanleiding van Margots inbreng. Vroege probeert zich eerst volledig aan beantwoording te onttrekken: de vragen zouden niet op de juiste manier aangeleverd zijn. Als de commissie aandringt, volgt een wijdlopig betoog zonder concrete plannen of visie.
Hij is trots op recente successen, waaronder de aanstaande opening van het Tagorepark op Strandeiland. Wat hij niet lijkt te weten: die opening is inmiddels al maanden vertraagd.
De commissie verlangt een grondige behandeling van de vragen in een volgende vergadering. Vroege stemt schoorvoetend in.
Lokaal 432: een bruisende buurthub
Dan is het woord aan Enes Cakir. Hij spreekt namens Lokaal 432, dat is ondergebracht in de voormalige Olympusschool. Uit meer dan 130 aanmeldingen zijn 60 activiteiten geselecteerd, van kunstenaars en startups tot jongerenwerk en buurtprojecten. Het gebouw is bijna twintig uur per dag in gebruik.
De tijdelijke bestemming liep oorspronkelijk tot 1 augustus dit jaar, maar is met veel moeite verlengd tot 1 juni 2027. Cakir vraagt de commissie en het stadsdeelbestuur om een intentieverklaring: zet die tijdelijke bestemming om in een langdurige garantie. De onzekerheid maakt het nu al moeilijk om initiatieven voor de langere termijn te ontwikkelen.
Ook hij krijgt complimenten. Vooral voor zijn tijdhouding.
Stadsdeelvoorzitter Carolien de Heer complimenteert het initiatief, maar wil van een intentieverklaring niet weten. “We zijn blij dat jullie nu tenminste weer een jaar verder zijn.” Over leegstaande schoolgebouwen voegt ze toe: “Het is ook gewenst dat sommige gebouwen bewust leegstaan, zodat ze gebruikt kunnen worden in noodgevallen.”
‘Alles wordt uitgesteld en doorgeschoven’
Bijna twee weken na de vergadering spreken Margot en Enes hun gevoel uit. Margot Ruijters heeft dit vaker meegemaakt. “Alles wordt uitgesteld en doorgeschoven. Dan is er ineens weer een externe factor, waardoor ze zeggen: nu niet. En dan wordt het wachten tot na 2031.”
Ze wijst op de evaluatie van fase 2, waarin staat dat veel voorzieningen er nog niet zijn, met als enige conclusie: verbetering wordt verwacht. “Hoe zit het dan met plannen, begroten en realiseren? Ze doen alsof het een luxe is dat we hierover praten.”
Toch blijft ze strijdlustig. “Ik heb altijd wel weer een plan klaarliggen. Zoals een strandpaviljoen met betaalbare horeca op Strandeiland. Als we ons met zijn allen goed kwaad maken, moeten we daar toch iets kunnen neerzetten.”
Enes Cakir vertelt hoe zijn werk bij SET IJburg en Lokaal 432 hem heeft geholpen om zich thuis te voelen in Amsterdam. “Als vluchteling heb je een probleem met je culturele identiteit. Je bent niet thuis in je geboorteland, maar ook niet in je nieuwe land.” De contacten die hij in de wijk heeft opgebouwd, betekenen veel voor hem. “Ik kan zeggen: ik voel me thuis.”
Tijdens de stadsdeelvergadering ‘wordt het allemaal kleiner’, zegt hij. Hij hoopt dat politici de moeite nemen om zelf langs te komen bij Lokaal 432, om met eigen ogen te zien wat de plek voor IJburg betekent.
Foto: Margot Ruijters en Enes Cakir
