Harke Kazemier is de initiatiefnemer van het Club Factor IJ DoorgeefSchilderIJ. Het concept van het Doorgeefschilderij is verwant aan zijn persoonlijke manier van werken. Harke schildert laag over laag waarbij de volgende schildering soms sterk afwijkt van de vorige laag.
Het principe van het Doorgeefschilderij is dat opeenvolgende kunstenaars een nieuwe bewerking maken op basis van het vorige. De kunstis dat je verder moet met het werk van de vorige. Het is een worsteling tussen respect voor de eerste en de authenticiteit van de volgende.
Van grafische vormgeving naar kunst
De jaren 70 waren inspirerend voor creatieve geesten. In de tijd waarin jongeren ruimte opeisten voor individuele ontwikkeling vormden vooral de kraakbeweging en de vrouwenbeweging een platform voor grafische vormgeving. Tot in de tachtiger jaren was de wereld van popmuziek, kunst en actievoerders een overvloedig platform voor krantjes, tijdschriften, flyers. Met simpele middelen zoals (foto-)stencils werden creatieve drukwerkjes vormgegeven. Soms werden de krantjes ware kunstwerken. Typemachines werden tekstverwerker via de IBM typemachine met verwisselbare lettertypes.
Harke ontwikkelde zich tot vormgever bij de Melkweg. Opleiding was niet nodig. Zoals veel vormgevers maakte hij de stap naar het kunstenaarsschap. Aanvankelijk meende hij de grafische richting te willen kiezen, maar hij maakte toch bewust de keuze voor de vrije kunst.
Ontwikkeling van een kunstwerk
In het werk van Harke speelt een thema van vergankelijkheid een grote rol: wat blijft er over van wat je bent en wat je hebt gedaan. Er is inmiddels meer tijd achter hem dan voor hem. Ik wil iets achterlaten, zegt Harke. Hij zet zich in om herinneringen achter te laten, niet alleen voor zichzelf. In zijn werk probeert hij beeld vast te leggen dat voor de kijker aanleiding kan zijn om niet te vergeten. Zijn manier van werken is een metafoor voor het proces van vergeten. Zijn schilderij bestaat soms uit tientallen versies die uiteindelijk zijn geabstraheerd tot een vierkant of een paar cirkels.
Tijdens een reis in Canada stuit hij toevallig op een stamboom van een familie die rond 1754 is geëmigreerd uit Friesland. Het had zijn familie kunnen zijn. Hij heeft alleen de naam van een eiland, water en een straatnaam om op af te gaan. Daar is nog weinig te vinden van het bestaan van de familie. Gefascineerd door het proces van vergeten zoekt hij naar een manier om de historie van de Friese familie vorm te geven. Zijn werk begint bij de woorden eiland, water, straatnaam: Davids huis. Harke zoomt in op het dorp, de straat waar deze familieleden hebben gewoond. Er blijkt nog maar weinig terug te vinden wat een herinnering vormt aan David uit Friesland.
Na twee generaties ben je vergeten: je kent je opa, en dan houdt het snel op. Dat gegeven inspireerde hem. Hij begon aan een schilderij van de omgeving van zijn voorouders. Een dorp, een straat.
Doorschilderen naar de essentie
Harke werkt door op basis van een idee. Hij maakt een verbeelding van een idee. Maanden, soms jaren, zet hij zijn schilderij telkens opnieuw op. Het uiteindelijke resultaat wijkt sterk af van de eerste opzet.
Er ontstaat een diepe gelaagdheid in het werk van Harke doordat hij alsmaar door schildert. In een fotoserie laat hij zien dat er soms tientallen lagen over elkaar heen gaan op hetzelfde doek. De volgende versie kan sterk verschillen van de vorige. Het idee blijft voor hem altijd overeind. Als hij water weergeeft dan brengt hij het terug naar de essentie van een golf.
Zo is zijn manier van schilderen een manier om een idee terug te brengen naar de essentie, net als bij de beelden van Brancusi, en de tekenstijl van Japanse meesters.
Meer zien van IJburgse kunstenaars? In het weekend van 30 en 31 mei vindt de Open Ateliers IJburg plaats. Factor IJ is het startpunt.
Gesprekken met IJburgse kunstenaars
Chris Goosen schrijft in de digitale de Brug een rubriek over lokale kunstenaars. De stukjes zijn een zoektocht naar hun motieven en drijfveren. Waar draait het om in moderne kunst? Chris is gefascineerd door werk van andere kunstenaars, juist als hij het niet meteen begrijpt.
Hij is als beeldend kunstenaar betrokken bij kunstcentrum Factor IJ en coördineert activiteiten van Club Factor IJ, een netwerk van IJburgse kunstenaars. Hij is een van de initiatiefnemers van het DoorgeefschilderIJ.
