Tweedeling tussen arme en rijke stadsdelen is in Amsterdam een steeds groter probleem. Woningcorporaties hebben de taak de buurtbalans tussen koop- en sociale huurwoningen in evenwicht te houden. Maar in Amsterdam-Oost vergroot woonstichting Lieven De Key de segregatie juist.
“UNIEK WONEN MET PRACHTIG UITZICHT!”
Op Funda staat het er met Caps Lock en een uitroepteken. Het is niets te veel gezegd, want het appartement aan de Stuurmankade 138 is prachtig. Het ligt aan het negentig meter brede water bij de rode boogbrug, achter een gevel van roodbruine baksteen en kersenhouten boerderijdeuren. Achtentachtig vierkante meter voor de vraagprijs van 675 duizend euro. De buurt wordt aangeprezen onder verwijzing naar “The Harbour Club, Pompstation en de vele leuke en hippe tenten in de Indische Buurt”. Een verkoper die snapt wie de woning kan kopen.
Sociale huur
Wat je in de advertentie niet leest, is dat dit een sociale huurwoning van Lieven De Key is. Ik weet het omdat ik tussen 2000 en 2009 zelf in dit blok woonde. Aan de Stuurmankade liggen de grootste woningen, op de Feike de Boerlaan zitten de kleinere varianten en in de binnenhoven bevinden zich atelierwoningen. Toen ik mijn woning rond de eeuwwisseling kreeg toegewezen, gold Borneo-eiland al als een ‘yuppenwijk’. Dit blok huurwoningen bracht het aandeel sociaal nog enigszins in de buurt van Amsterdams peil. Toen ik in 2009 vertrok was er nog niet de mogelijkheid het te kopen. Toch is dat wat gebeurde. In een periode dat Amsterdam een beleid voerde waarin sociale huur in wijken met relatief weinig sociale huurwoningen niét mocht worden verkocht, deed De Key het eigendom toch over aan huurders. Omdat dit achter de schermen gebeurde viel het niet op. Dat ook ‘mijn’ woning is verkocht weet ik alleen omdat ik mijn opvolgende huurder (inmiddels koper) ken. Anno 2026 is op Borneo-eiland nog geen 25 procent sociale huur, ver onder het Amsterdams gemiddelde van ongeveer 40 procent (bron: Alle Cijfers). Af en toe – als de huurder niet kan kopen – waagt Lieven De Key zich op Funda. Zie Stuurmankade 138.
‘Zelf nooit bewoond’
Ondanks het feit dat woonstichtingen maximale transparantie horen te betrachten, gaat de verkoop vrij onzichtbaar. Uiteraard is er de verplichte clausule van ‘eigen bewoning’, maar er zit een projectnotaris tussen en nergens staat dat het een voormalige huurwoning is. “Verkoper heeft het object zelf nooit bewoond”, staat er cryptisch.
Feit is dat een rijke wijk hier nog rijker wordt gemaakt. Er zijn genoeg buurten in Amsterdam waar sociale huurwoningen nog in de meerderheid zijn – daar kan verkopen een balans aanbrengen. Maar dus niet op Borneo-eiland. Woonstichting Lieven De Key zou hier de huurwoningen moeten bewaken, maar in deze rijke enclave bewerkstelligt ze de toenemende segregatie. Op haar website klopt de woonstichting zich evenwel op de borst: “Transparant handelen staat bij ons voorop. Good governance.”
* Lieven De Key is gemaild om vragen te beantwoorden, maar heeft niet gereageerd
