Betaald parkeren is al decennia een bekend verschijnsel in Amsterdam-Oost. Wat nooit went, is de ‘onrechtvaardige boete’.
De media pakten onlangs stevig uit over scanauto’s met blunderende AI-technologie. Geavanceerde camera’s op vier wielen schrijven jaarlijks ruim tien procent onterechte boetes uit. Gemeenten zetten deze ‘boetemachines’ in omdat die sneller en efficiënter controleren dan handhavers: zo’n 1200 auto’s per uur. Daar kan een ouderwetse bromsnor niet tegenop. Maar de foutmarge is hoog, mede door het gebrek aan menselijke controle. Vooral invaliden en laders en lossers worden de dupe. ‘Systemen zijn onverbiddelijk, een scanauto maakt een momentopname en ziet de omstandigheden niet,’ aldus de reactie van een toezichthouder.
Sportpark IJburg
Het is maar de vraag of de wagens van handhaving qua plaats en tijd willekeurig scannen. Een lezersbrief in Het Parool van 4 april was voor mij een eyeopener. Daarin vertelt WV-HEDW-lid Marvin over een boete die hij om 20.49 uur kreeg op sportpark Watergraafsmeer. In de verwachting dat de gemeente niet vlak voor de eindtijd een scanauto laat rijden, betaalde hij nét niet. Boete: 80,82 euro. De briefschrijver ervaart het als ‘overheid tegen de burger’.
Natuurlijk, je moet een tijdgrens stellen. Informele coulance tijdens eerste of laatste kwartiertjes levert een onduidelijk tussengebied op. En toch. Door de ingezonden brief moest ik denken aan twee parkeervoorvallen uit eigen ervaring. De eerste was op een decemberzaterdag op sportpark IJburg. De voetbalwedstrijd van mijn zoon begon zeer vroeg en we verzamelden al om acht uur. In het pikdonker zetten we de auto neer op een desolate parkeerplaats – een uur voordat betaald parkeren inging. In een vlaag van voorzienigheid zette ik mijn parkeerapp alvast aan. Gelukkig maar. Om een paar minuten over negen kroop een auto van handhaving over de nog steeds schemerige parkeerplaats, de meeste ouders waren het haasje. Had ik ze maar gewaarschuwd.
Oogsten van boetes
Vreemd genoeg gebeurde hetzelfde onlangs weer, dit keer in het achterafstraatje bij het sportpark van Sloterdijk. Ook deze ochtend kwam de scanauto kort na negenen langs. Een straatje waar op dat tijdstip normaal geen boete valt uit te delen, behalve op zaterdag. Is dit een slinkse strategie? Bezoekers bij sportparken kennen de buurt en het parkeerbeleid niet, ze vormen een prooi. Zelf had ik overigens ook in Sloterdijk mijn parkeerapp aangezet. Dit keer had ik een paar ouders gewaarschuwd, maar helaas niet allemaal. Met alertheid voorkom je een boete, laat dit voorbeeld zien. Als bezoekende sportclub moet je weten op welk tijdstip betaald parkeren begint in die onbekende buurt, ook als die parkeerplaats – zoals op IJburg – nog in het aardedonker ligt.
Maar een ongemakkelijke vraag dringt zich op: zit ergens in het beleid, het routesysteem of in de hoofden van handhavers een strategie die gericht is op het oogsten van boetes? Het is te makkelijk om hier het algoritme of AI als boosdoener aan te wijzen. Niet de objectieve begin- en eindtijd staat ter discussie, maar de door handhavers gekozen locatie en timing. Er lijkt jachtinstinct aan te pas te komen. Mag de onderste steen boven?
