Spectacular Automatic Instruments
Deze samenwerking tussen Stichting Huygens-Fokker en het Conlon Collective staat volledig in het teken van de intrigerende wisselwerking tussen mens, machine en muziek. Twee uitzonderlijke instrumenten stelen de show: het MIDI-gestuurde Fokker-orgel en het Yamaha Disklavier, een zelfspelende, computerbestuurbare vleugel. Deze combinatie van traditionele instrumenten en moderne technologie biedt componisten veel mogelijkheden om hun wildste muzikale ideeën vorm te geven die buiten het bereik van de conventionele uitvoeringspraktijk liggen. Meerdere componisten presenteren nieuwe werken waarbij ze het orgel en Disklavier deels live aansturen via laptop, zodat de scheidslijn tussen uitvoering en voorgeprogrammeerde muziek vervaagt.
De ochtend begint met een première van Boyan Montero en Boris Bezemer waarin de karakteristieke eigenschappen van zowel het Fokker-orgel als het Disklavier worden uitgelicht in een intieme en bijna speelse dialoog. De componisten verzorgen daarbij zelf de aansturing van de instrumenten via MIDI-controllers. Daarna volgt een selectie uit Fossils I-VII van Arnold Marinissen. In dit werk worden de klanken van het Disklavier in real time bewerkt met live-elektronica, op manieren die doen denken aan natuurlijke fossilisatieprocessen.
Het Conlon Collective, bestaande uit Boris Bezemer, Christina Viola Oorebeek en Daniel Schorno, presenteert een nieuw werk met de werktitel Soundclouds of Far Fly Sparkle! waarin zij met behulp van live-uitvoering, live-elektronica en fixed-media de snaren van de zelfspelende vleugel en de pijpen van het Fokker-orgel in uiteenlopende combinaties en fragmenten samenvoegen. Hierdoor ontstaan ‘geluidswolken’ die variëren van dicht en gestold tot transparant en vluchtig.
Het duo Off<>zz – pianist Anne Veinberg en live coder Felipe Ignacio Noriega Alcaraz – brengt een nieuw werk waarin de 96-toons Carrillo-piano, het Fokker-orgel en het Disklavier samenklinken. Veinberg, sinds 2013 vaste bespeler van de Carrillo-piano, voegt met haar spel een bijzonder timbre toe, terwijl Noriega via live coding de andere instrumenten in realtime bestuurt en daarmee het muzikale verloop vormgeeft.
Toccatississimo & Hyperfugue van Janco Verduin is een markant werk voor solo Fokker-orgel waarin, naarmate de toccata intenser wordt, een laptop de aansturing van het Fokker-orgel overneemt van de organist. Manifesto [Disklavier rework] van Diogo Carrico is een kort maar indrukwekkend stuk voor solo Disklavier. In dit werk worden vertrouwde tonen vervormd en omgevormd tot ongekende muzikale landschappen. Het stuk maakt gebruik van sensoren om handbewegingen van de pianist onmiddellijk over te brengen op de computer.
Als afsluiter klinkt Study No. 21 (‘Canon X’) van Conlon Nancarrow, een pionier op het gebied van geautomatiseerde pianomuziek door zijn gebruik van geprepareerde pianola’s. In deze briljante tempo-canon bewegen twee stemmen zich in tegengestelde richtingen. Één stem versnelt, terwijl de ander vertraagt, totdat ze elkaar kruisen en van rol wisselen. Dit is een vorm van contrapunt die slechts uitvoerbaar is met een mechanisch perfect werkend instrument. Het stuk vormt een passende afsluiting van een ochtend op het grensvlak van menselijke mogelijkheden en technologische precisie waarin we op spectaculaire wijze automatische instrumenten en hun muzikale potentieel vieren.
Uitvoerenden:
Conlon Collective (Boris Bezemer, Christina Viola Oorebeek & Daniel Schorno) en diverse andere componisten, Fokker-orgel & Disklavier aangestuurd door laptops
Anne Veinberg, Fokker-orgel, Carrillo-piano
Programma:
Boyan Montero & Boris Bezemer – nieuw werk (2026) première
Arnold Marinissen – Fossils I-VII (2019-2021)
Conlon Collective – Soundclouds of Far Fly Sparkle! (2026) première
Felipe Ignacio Noriega Alcaraz – nieuw werk (2026) première
Janco Verduin (1972) – Toccatississimo & Hyperfugue (2010)
Diogo Carriço – Manifesto (2023)
Conlon Nancarrow (1912-1997) – Study no. 21 (1948 -1960)
Website: https://huygens-fokker.org/concert/spectacular-automatic-instruments/
